„Czytam, więc jestem” – pierwsze podsumowanie

Strona główna/Bez kategorii/„Czytam, więc jestem” – pierwsze podsumowanie

„Czytam, więc jestem” – pierwsze podsumowanie

Podczas konferencji prasowej w siedzibie Stowarzyszenia „Siemacha” podsumowano pierwszą edycję akcji „Czytam, więc jestem. Czytamy polskich filozofów”, której bohaterem był Józef Tischner. W spotkaniu wziął udział organizatorzy akcji, Kazimierz Tischner i ks. Andrzej Augustyński, a także osoby, które czuwały nad jej przebiegiem – Jolanta Kogut i Wojciech Bonowicz.

Organizatorzy podkreślili, że akcję adresowano przede wszystkim do dzieci i młodzieży, starając się pobudzić ją do myślenia, zachęcić do zainteresowania się filozofią, podsunąć pewne tematy, nad którymi mogłaby samodzielnie prowadzić namysł. „Tytuł akcji był dość śmiały – w końcu ludzi czytających jest w Polsce mniej niż nieczytających. Chcieliśmy jednak pokazać, że spotkanie z tekstem – konkretnie: z tekstem filozoficznym – to coś, co nie jest żadną ekstrawagancją, zajęciem dla ludzi, którzy nie wiedzą, czym się zająć. Że jest to, przeciwnie, ważne doświadczenie, które z jednej strony może być zabawą, ale z drugiej – może nam wiele powiedzieć o nas samych i świecie, który nas otacza”, mówił Wojciech Bonowicz. Celem akcji było też zainspirowanie nauczycieli – pokazanie im, w jaki sposób można przybliżyć problematykę filozoficzną młodzieży i dzieciom, nawet tym najmniejszym, które dopiero rozpoczynają naukę w szkole.

Z inicjatywą zorganizowania akcji wystąpiło Stowarzyszenie „Drogami Tischnera”. Współorganizatorami były: Stowarzyszenie „Siemacha”, Krakowskie Hospicjum dla Dzieci im. ks. Józefa Tischnera oraz Instytut Myśli Józefa Tischnera. Ks. Andrzej Augustyński podkreślił podczas konferencji, że „Siemacha” jest instytucją z ducha tischnerowską, która stara się inspirować jego ideami. Kazimierz Tischner podziękował z kolei Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego za to, że zdecydowało się wesprzeć ten pomysł. Wyraził tez nadzieję, że akcja będzie kontynuowana.

W akcję zaangażowali się animatorzy kultury (Jolanta Kogut, Stanisława Trebunia-Staszel), filozofowie (Adam Workowski), poloniści (Biserka Čejović, Dorota Kaleciak, Witold Bobiński, Łukasz Tischner), pisarze (Wojciech Bonowicz, Wit Szostak), artyści-plastycy (Paweł Taranczewski) i aktorzy (Anna Dymna, Ewa Kaim, Andrzej Róg).
Akcja podzielona była na trzy etapy. W pierwszym zorganizowano konkurs literacki i plastyczny zatytułowany „Rozwiń myśl”. Uczestnicy konkursu mieli rozwinąć, zinterpretować lub sparafrazować myśl Józefa Tischnera zaczerpniętą z „Filozofii dramatu”:
„Przestrzenią człowiekowi najbliższą jest dom. Wszystkie drogi człowieka przez świat mierzą się odległością od domu. Człowiek zapytany, skąd przychodzi – wskazuje na dom. Dom jest gniazdem człowieka”. Dzieci ze szkół podstawowych wykonały prace plastyczne, natomiast uczniowie gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych nadesłali prace pisemne, wybierając dowolną formę literacką.

Zarówno w pierwszej, jak i drugiej kategorii przyszło wiele ciekawych prac. Dzieci przedstawiały dom jako miejsce dające poczucie bezpieczeństwa, ale też jako przestrzeń rozdarcia lub miejsce, które trzeba w końcu opuścić. Wśród form literackich dominowały krótkie eseje, ale były też impresje, opowiadania, a nawet wywiad – jedna z uczestniczek przeprowadziła wywiad ze swoim dziadkiem-pasterzem owiec, dla którego domem okazały się góry.
Laureatów konkursie plastycznym w obu kategoriach wiekowych wyłoniło jury pod przewodnictwem artysty malarza prof. Pawła Taranczewskiego z ASP w Krakowie, a w konkursie literackim – jury pod przewodnictwem poety i biografa ks. Józefa Tischnera, Wojciecha Bonowicza.

Drugi etap stanowiły warsztaty filozoficzne zorganizowane zarówno dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych (w Krakowie, Radziszowie i Łopusznej), jak i ponadgimnazjalnych (w Łopusznej i Nowym Targu). Tu także uczestników podzielono na cztery grupy wiekowe, dostosowując formę warsztatów do możliwości intelektualnych każdej z nich. Prowadzący korzystali z różnych sposobów przybliżenia uczestnikom wybranej problematyki: od rozwiązywania krzyżówek i zadań rysunkowych, przez ćwiczenia w wymyślaniu pytań filozoficznych i odróżnianiu ich od innego rodzaju pytań, po wykłady, dyskusje, a nawet „warsztaty w ruchu”. Np. uczestnicy warsztatów dla szkół ponadgimnazjalnych wędrowali po Łopusznej śladami czterech pojęć: dom, warsztat pracy, świątynia i cmentarz i snuli refleksje nad nimi, inspirując się fragmentami z „Filozofii dramatu” Tischnera.

Trzeci etap projektu odbył się w Krakowie w dniach 20-21 czerwca i był otwarty dla publiczności. W programie znalazły się m.in. warsztaty dla dzieci i młodzieży „Wędrówka w krainę myślenia”, warsztaty wyobraźni „Pobaw się myśleniem”, spotkanie z pisarzami „Czytanie wiąże się z ryzykiem” oraz koncert w Kościele św. Piotra i Pawła „Wyśpiewać mądrość”, w którym wystąpiła Hania Rybka z zespołem (gościnne towarzyszył jej Piotr Baron na saksofonie), a fragmenty dzieł księdza Tischnera przeczytali: Anna Dymna, Stanisława Trebunia-Staszel oraz Kazimierz Tischner.

W sumie akcja objęła około 2500 osób, głównie dzieci i młodzież. Pozostaną po niej materiały pomocnicze dla nauczycieli i wypróbowane podczas warsztatów rozwiązania. A przede wszystkim inspiracja płynąca od głównego bohatera akcji – Józefa Tischnera – który pisał: „Z myśleniem to tak jak z chodzeniem: przez chwilę dziecko trzyma się matczynej ręki, a potem odkrywa, że może samo. Kiedyś przed wiekami człowiek nazwał siebie `istotą myślącą`. (…) Dlaczego? Bo odkrył wtedy po raz pierwszy urok i moc myślenia. (…) Uwierzył, że nie ma dla niego większego niebezpieczeństwa jak bezmyślność. Wszędzie, gdzie jest nieszczęście, ma swój udział bezmyślność. Odkrycie to dało początek filozofii”.

Konferencja prasowa zamykająca pierwszą edycję odbyła się 25 czerwca.

2015-07-03T09:54:00+00:00 3 lipca 2015|Bez kategorii|