Krystyna Czerni, Jacek Kołtan, Krzysztof Łapiński, Paweł Grabowski, Marta Titaniec oraz Fundacja Ukraiński Dom – oto tegoroczni nominowani do 26. Nagrody Znaku i Hestii im. ks. Józefa Tischnera. Tak jak poprzednio nagroda zostanie przyznana w dwóch kategoriach: za książkę lub cel publikacji oraz za inicjatywę społeczną lub duszpasterską. Laureatów poznamy podczas uroczystej gali 19 listopada.
Książki nominowane w pierwszej kategorii – za wyrażoną piórem kontynuację Tischnerowskiego „myślenia według wartości” – łączy to, że myślenie staje się w nich przestrzenią spotkania. „Cisza i zgiełk obrazów” Krystyny Czerni (Więź) to pełna pasji i erudycji wyprawa w świat sztuki XX i XXI wieku. Opowieść autorki łączy badawcze doświadczenia z osobistym tonem wynikającym z wieloletnich przyjaźni z artystami, rozmów w pracowniach i uważnego, pogłębionego kontemplowania ich dzieł. Na uwagę zasługuje to, że książka stanowi zaproszenie do namysłu nad duchowym wymiarem sztuki współczesnej. Autorka nie ogranicza się do suchej analizy, ale przedstawia zapis dialogu z twórcami i dziełami.
Monografia Jacka Kołtana „Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku” (wyd. Europejskie Centrum Solidarności) uświadamia nam, że choć pojęcie solidarności niemal skleiło się w powszechnym odbiorze z polskością, nikt dotąd nie zajął się naukowym opracowaniem jego historii. Kołtan robi to kompetentnie i wnikliwie, przywracając tej idei rangę pojęcia podstawowego dla rozumienia kultury demokratycznej. W przypomnieniu, że „solidarność jest wychyleniem ku Innemu”, spotyka się wprost z myśleniem Tischnerowskim. Szeroka perspektywa filozofa i politologa pozwala przeciwstawić się uproszczonym narracjom o dziejach nowoczesności i rozwoju idei solidarności.
„Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa” Krzysztofa Łapińskiego (Agora) to opowieść o tym, jak losy starożytnego filozofa wpływają na współczesnego człowieka. Autor udowadnia, że filozofia nie należy do przeszłości, lecz nieprzerwanie od wieków oddziałuje na sposób myślenia o rozmowie, cnotach i sensie życia. Jak zauważa kapituła Nagrody, książka w przystępny sposób ukazuje myśl i życiową postawę filozofa, który jako pierwszy dowodził, że mądrość źródłowo łączy się z dobrym życiem. To samo próbował wyrazić językiem współczesnej filozofii Józef Tischner.
Doktor Paweł Grabowski – pierwszy z nominowanych w kategorii drugiej: za inicjatywę społeczną lub duszpasterską wcielającą w życie wartości bliskie ks. Tischnerowi – to lekarz, który w 2011 roku stworzył pierwsze wiejskie hospicjum domowe na Podlasiu, a od 2022 prowadzi też hospicjum stacjonarne w małej wsi Makówka. Działalność Hospicjum Proroka Eliasza jest w pełni profesjonalna, a jednocześnie pionierska. Jak pisał Onet: „Wypracowany przez siebie nowatorski model opieki hospicyjnej, który można wprowadzać nawet na ubogich i wyludnionych terenach wiejskich, [doktor Grabowski] opisuje, używając metafory klucza gęsi: gęsi lecą w jednym kierunku i oszczędzając energię, są w stanie dolecieć dalej”.
Zaangażowanie Marty Titaniec na rzecz drugiego człowieka jest wszechstronne: to doświadczona specjalistka w zakresie pomocy humanitarnej, dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, oddana także pracy na rzecz osób skrzywdzonych, w tym przemocą seksualną (inicjatorka projektu „Zranieni w Kościele”, była pierwszą prezeską zarządu Fundacji św. Józefa KEP,). Jest osobą głęboko zakorzenioną w Kościele, a jednocześnie niebojącą się stawać po stronie tych, których Kościół zranił. Wierzy, że prawdziwie chrześcijańska postawa osiąga pełnię wtedy, gdy idzie w parze z gotowością do słuchania i budowania współpracy ponad podziałami.
Fundacja „Ukraiński Dom” od ponad dwóch dekad niesie pomoc i wsparcie społeczności ukraińskiej w Polsce, dbając o sprawną integrację cudzoziemek i cudzoziemców przy jednoczesnym poszanowaniu ich własnej tożsamości. Obecnie prowadzi działalność w dwóch miejscach na warszawskim Muranowie: Centrum Wsparcia oferuje praktyczną pomoc prawną, psychologiczną i społeczną, natomiast Centrum Spotkań poprzez wydarzenia kulturalne i integracyjne tworzy przestrzeń do budowania relacji i wzajemnego wsparcia, dążąc do wzmocnienia współpracy polsko-ukraińskiej. Dziś, gdy politycy próbują zbić kapitał na skłócaniu tych dwóch narodów, działania Ukraińskiego Domu są szczególnie potrzebne.
Już teraz zapraszamy na Galę Nagrody, która odbędzie się 19 listopada o godz. 18.30 w Nowohuckim Centrum Kultury w Krakowie! Bezpłatne wejściówki dostępne będą od 26 października w kasach NCK, recepcji Radia Kraków oraz do pobrania na stronie kbfbilety.krakow.pl
