O Tischnerze politycznym

Strona główna/Bez kategorii/O Tischnerze politycznym

O Tischnerze politycznym

Do bibliografii przedmiotowej poświeconej autorowi „Etyki solidarności” dołącza kolejne ważne opracowanie, tym razem poświęcone myśleniu politycznemu ks. Józefa Tischnera. Autorem książki, zatytułowanej „Dylematy liberalizmu”, jest młody filozof polityki Waldemar Rogowski, a punktem wyjścia rozważań pytanie, czy Tischner był czy nie był politycznym liberałem.

Pomysł napisania książki, jak pisze we wstępie autor, „zrodził się z zainteresowania wzajemnymi relacjami pomiędzy apologetami idei liberalizmu, wywodzącymi się szczególnie ze środowisk katolickich, a oficjalnym stanowiskiem Kościoła katolickiego wyrażanym w dokumentach [dotyczących] katolickiej nauki społecznej”. Zdaniem autora, choć Tischner nie był teoretykiem myśli politycznej, a w swojej publicystyce na tematy polityczne korzystał raczej z obserwacji innych myślicieli, „wspierając się również zdroworozsądkowym zmysłem obserwacji”, to jednak stworzył interesujący projekt „społeczeństwa demokratycznego w oparciu o ideę liberalizmu chrześcijańskiego”. Aby jednak zrozumieć założenia tego projektu, trzeba cofnąć się do tego, co Tischner pisał przed rokiem 1989, w szczególności do jego polemik z marksizmem i do „Etyki solidarności”.
Książka Waldemara Rogowskiego podzielona jest na pięć rozdziałów. W pierwszym autor przedstawia Tischnera-krytyka „marksizmu jako ideologii totalitarnej”. Drugi rozdział poświęcony jest związkom politycznego myślenia Tischnera z uprawianą przezeń filozofią wartości, a w szczególności z podejmowaną przezeń refleksją na temat wolności („Tischnerowski model aksjologiczny jako wyraz troski o rozwój liberalnej demokracji w Polsce”). W rozdziale trzecim omówiona została Tischnerowska wizja demokratycznego społeczeństwa (jest tu m.in. podrozdział poświęcony idei społeczeństwa otwartego), a w rozdziale czwartym – Tischnerowska wizja państwa (m.in. z podrozdziałem „Dialog jako podstawa budowania nowoczesnego państwa”). Wreszcie ostatni rozdział poświęcony jest wpływowi, jaki na myślenie polityczne Tischnera wywarł fenomen „Solidarności”.
Nie zdradzając, jakie są ostateczne rozstrzygnięcia autora w kwestii stosunku Tischnera do liberalizmu, trzeba podkreślić, że jest to pierwsze tego typu opracowanie, dostarczające interesującego materiału do przemyśleń i zapewne także – polemiki. Do tej pory najwięcej o wspomnianych zagadnieniach pisali Jarosław Gowin (w książce „Religia i ludzkie biedy”) oraz Zbigniew Stawrowski (w licznych artykułach, z których część znalazła się w książce „Solidarność znaczy więź”). Waldemar Rogowski jest adiunktem na Wydziale Humanistycznym i Nauk Społecznych Wyższej Szkoły Demokracji w Grudziądzu. Wśród obszarów, które go interesują, wymienia relacje „między chrześcijaństwem a polityką, szczególnie w warunkach transformacji ustrojowej”.
Książka ukazała się w toruńskim Domu Wydawniczym Duet. Można ją zamówić tutaj.

2014-07-02T12:00:00+00:00 2 lipca 2014|Bez kategorii|